5 Lý do AI không thể thay thế Luật sư

[DAZPRO] Chúng ta vẫn thường nghe cụm từ “trái tim nóng và cái đầu lạnh“. AI có “trái tim nóng và cái đầu lạnh” như con người không ? Luật sư có bị mất việc vì AI không ? 5 lý do sau đây có thể làm sáng tỏ.

1. AI sẽ không bao giờ trở thành “người”.

Con người là sáng tạo hoàn hảo của tự nhiên, có các đặc tính thể chất và tinh thần vô cùng phức tạp. Ở thời điểm hiện tại, AI là sản phẩm sáng tạo của con người, con người thiết lập cho AI những gì thì AI có những thứ đó. Theo thời gian, con người có thể thiết lập cho AI những đặc tính giống với con người hơn, hiểu con người hơn, nhưng có điều chắc chắn rằng, AI sẽ vĩnh viễn không thể trở “người”. Do đó, không thể thay thế con người.

2. AI không thể viện dẫn chính xác quy định pháp luật xử lý vấn đề pháp lý.

AI có thể đưa ra những đánh giá hoặc lời khuyên có vẻ hợp lý nhưng không thể đưa ra chính xác quy định nào điều chỉnh vấn đề pháp lý đó. Trong khi đó, phương án giải quyết vấn đề pháp lý cần phải cụ thể và đặc biệt là phải có căn cứ pháp lý rõ ràng thì mới có căn cứ để giải quyết vấn đề pháp lý đó.

Nếu không đưa ra được căn cứ pháp lý thì không thể xác định được quyền và nghĩa vụ, thẩm quyền, biện pháp, chế tài để giải quyết vấn đề pháp lý; nghĩa là không thể giải quyết được rốt ráo vấn đề pháp lý.

3. AI không thể soạn văn bản pháp lý như Luật sư

Không đơn thuần như soạn một văn bản thông thường, một văn bản pháp lý (như Hợp đồng, Đơn khởi kiện, …) cần rất nhiều các dữ kiện phức tạp như: quy định pháp luật, chứng cứ, nhu cầu – lợi ích của các bên liên quan, lộ trình thực hiện, rủi ro tiềm tàng, … Luật sư là người phù hợp nhất (có chuyên môn sâu về pháp luật và kinh nghiệm nghề nghiệp) để sâu chuỗi toàn bộ các dữ kiện trên, trình bày một cách logic nội dung văn bản, để làm căn cứ thuyết phục được cơ quan có thẩm quyền hoặc các bên có quyền và nghĩa vụ liên quan giải quyết các vấn đề pháp lý nêu trong văn bản.

AI có lợi thế về thu thập thông tin, nhưng việc xử lý thông tin để đáp ứng phù hợp các yêu cầu phức tạp của pháp luật, và nhu cầu của các bên (người) liên quan trong vụ việc thì AI chưa đạt được.

Vì vậy, ở khía cạnh soạn thảo văn bản pháp lý, AI chỉ có thể cho ra văn bản pháp lý chung chung, đơn giản (không cần xác định rõ căn cứ pháp lý, chứng cứ), còn đối với văn bản pháp lý phức tạp thì hiệu quả sử dụng rất hạn chế.

4. AI không thể giúp khách hàng thương lượng, đàm phán

Khả năng thương lượng, đàm phán (hợp đồng, giải quyết tranh chấp) là một kỹ năng điển hình của Luật sư. Để thực hiện tốt công việc này đòi hỏi Luật sư phải có hiểu biết pháp luật sâu sắc, bề dày kinh nghiệm nghề nghiệp, và đặc biệt là khả năng mẫn cảm, nhạy bén, thấu hiểu nhu cầu, cảm xúc của các bên, có khả năng điều tiết hài hòa lợi ích và trách nhiệm của các bên tham gia sao cho đạt mục đích của các bên là “cùng thắng” và tuân thủ pháp luật.

AI là cỗ máy thu thập và xử lý thông tin pháp lý rất hiệu quả, nhưng AI không đủ “mẫn cảm” để phân bổ, sắp xếp thông tin đó cho phù hợp tâm tư, nguyện vọng của các bên tham gia cuộc đàm phán, thương lượng. AI không thể biết điều tiết nên thế này, nên thế kia để hài hòa lợi ích các bên.

Do vậy, công việc đàm phán, thương lượng hợp đồng hay giải quyết tranh chấp không dành cho AI, đơn giản là vì AI có “cái đầu lạnh” nhưng không có “trái tim nóng” như người Luật sư.

5. AI không thể nhận ủy quyền pháp lý từ con người

Trong rất nhiều thủ tục pháp lý ở hiện tại, bên nhận ủy quyền là Luật sư hoặc người khác. Pháp luật hiện nay chưa có hoặc sẽ rất lâu nữa mới có quy định cho AI được nhận ủy quyền từ con người.